tuỳ theo
Định nghĩa
Kết từ:
- Chỉ sự phụ thuộc, căn cứ vào một điều kiện, yếu tố nào đó: "tuỳ theo" được dùng để nối hai vế câu, diễn tả rằng hành động, kết quả, hay sự lựa chọn ở vế sau thay đổi dựa trên vế trước.
- Theo đó, căn cứ vào: "tuỳ theo" cũng có nghĩa là dựa vào một tiêu chí, quy tắc, hoặc hoàn cảnh để quyết định.
Giới từ:
- Dựa vào, căn cứ vào: "tuỳ theo" đứng trước danh từ hoặc cụm danh từ, chỉ sự phụ thuộc vào yếu tố đó.
- Phù hợp với: "tuỳ theo" diễn tả sự thích ứng, biến đổi theo một điều kiện cụ thể.
Ví dụ sử dụng
Kết từ:
- Tuỳ theo thời tiết, chúng tôi sẽ quyết định đi chơi hay ở nhà. (Quyết định đi chơi hay ở nhà phụ thuộc vào tình hình thời tiết.)
- Mức lương sẽ thay đổi tuỳ theo kinh nghiệm của ứng viên. (Mức lương căn cứ vào kinh nghiệm của ứng viên để xác định.)
Giới từ:
- Hành động tuỳ theo hoàn cảnh. (Hành động dựa vào hoàn cảnh cụ thể.)
- Giá vé tuỳ theo loại ghế ngồi. (Giá vé phụ thuộc vào loại ghế ngồi mà khách chọn.)
Các cách sử dụng nâng cao
"tuỳ theo ... mà ...": cấu trúc nhấn mạnh sự tương quan giữa hai yếu tố.
- Tuỳ theo mức độ khó mà bài kiểm tra sẽ được chấm điểm khác nhau. (Cách chấm điểm thay đổi dựa trên mức độ khó của bài kiểm tra.)
"tuỳ theo từng ...": chỉ sự khác biệt giữa các trường hợp riêng lẻ.
- Phương pháp học tập tuỳ theo từng người. (Mỗi người có phương pháp học tập khác nhau, phù hợp với bản thân.)
Biến thể và từ gần giống
Tuỳ (kết từ, phó từ): dạng rút gọn của "tuỳ theo", mang nghĩa tương tự nhưng thường dùng trong văn nói hoặc câu ngắn.
- Tuỳ bạn quyết định. (Bạn có toàn quyền quyết định, không bị áp đặt.)
Theo (giới từ): dựa vào, tuân theo — gần nghĩa nhưng không nhấn mạnh tính phụ thuộc linh hoạt bằng "tuỳ theo".
- Theo quy định, bạn phải nộp hồ sơ trước ngày 15. (Dựa vào quy định có sẵn.)
Từ đồng nghĩa
- Căn cứ vào: dựa trên cơ sở nào đó để hành động.
- Phụ thuộc vào: kết quả thay đổi theo yếu tố khác.
- Dựa vào: lấy làm nền tảng để quyết định.
Thành ngữ liên quan
- Tuỳ cơ ứng biến: hành động linh hoạt, thay đổi theo tình huống thực tế.
- Trong kinh doanh, cần phải tuỳ cơ ứng biến để thích nghi với thị trường. (Phải linh hoạt thay đổi cách làm theo tình huống.)